Eli Cohen de IsraŽlische meester spion

Door: Franklin ter Horst (Aangemaakt: 19 augustus 2010) (Laatste bewerking: 21 december 2019)

Een man die ontzettend belangrijk is geweest voor herovering van de Golan Hoogvlakte door IsraŽl op SyriŽ was Eli Cohen (24 december 1924 in Egypte, 18 mei 1965 Damascus). IsraŽl was uitstekend door hem ingelicht over de militaire Syrische posities op de Golan doordat hij als spion in de Syrische leiding geÔnfiltreerd was. De geschiedenis speelt zich af voor de Zesdaagse oorlog.

In 1960 werd Cohen gerekruteerd door de militaire inlichtingendienst, de Mossad. Deze gaf hem de valse identiteit van Arabier omdat hij accentloos Arabisch sprak. Tijdens een verblijf in ArgentiniŽ vertelde hij een SyriŽr te zijn die sterk naar zijn vaderland verlangde. In Buenos Aires had hij vrienden gemaakt onder de daar verblijvende SyriŽrs. Voorgevend een echte SyriŽr te zijn vertelde hij sterk naar zijn vaderland te verlangen. Zijn vrienden vonden Cohen een sympathiek persoon en moedigden hem aan naar SyriŽ te gaan om daar een meubelbedrijf te starten. Na een verblijf in ArgentiniŽ vertrok hij - zijn gezin in IsraŽl achterlatend - naar SyriŽ.

Eli Cohen

Tijdens zijn verblijf in SyriŽ slaagde Cohen erin het vertrouwen te winnen van onder meer de president van het land, en diverse hooggeplaatste personen binnen de Syrische defensie. Ze kwamen zelfs bij hem in zijn appartement waar hij spionageapparatuur had opgesteld. Na verloop van tijd vertrouwden de SyriŽrs hem vrijwel volkomen en hadden geen idee dat hij voor IsraŽl spioneerde. Uiteindelijk werd hij bijna aangedragen als minister van defensie van SyriŽ. Door het toenemende vertrouwen dat Cohen inmiddels had gewonnen bij de Syrische militaire leiding kreeg hij steeds meer invloed en toegang tot militaire informatie. Zijn fotografisch geheugen kwam hem goed van pas bij de vele informatie die hij te zien of te horen kreeg. Uiteindelijk werd hij bijna voorgedragen als minister van defensie van SyriŽ.

Tijdens een "excursie" op de Golan hoogvlakte zag hij dat de Syrische soldaten nauwelijks bescherming hadden tegen de hitte en adviseerde hij de Syrische autoriteiten, eucalyptusboompjes te planten bij bunkers en mortierstellingen. Prompt werd zijn advies door de militaire leiding opgevolgd. Vanaf dat moment wist de IsraŽlische luchtmacht waar de Syrische militairen zich bevonden en konden ze vrij gemakkelijk worden uitgeschakeld. De eucalyptusbomen staan tot op de dag van vandaag op de Golan als stille getuigen van Cohens spionagewerk. Cohen werd in januari 1965 ontmaskerd door de Syrische contraspionage. De Indiase ambassade in Damascus had geklaagd over radiostoringen. De SyriŽrs kwamen er achter dat er uitgezonden werd vanuit Eli Cohens appartement. Het waren de berichten die hij naar Tel Aviv stuurde.

Na een proces werd hij in het openbaar op 18 mei 1965 in Damascus opgehangen. De executie werd in SyriŽ rechtstreeks op televisie uitgezonden. Hoewel er verschillende verzoeken zijn geweest, is zijn lichaam nooit teruggegeven aan zijn familie. Het werd begraven op de Joodse begraafplaats van Damascus. Klik hier voor de video: Eli Cohen: The Mossadís Master Spy.

Monument voor Cohens nagedachtenis in Herzlberg in Jeruzalem

 

De spionagejaren van Eli Cohen in SyriŽ werden in 2019 voor Netflix verfilmd in de zesdelige miniserie The Spy door de IsraŽlische regisseur Gideon Raff met de Brits-joodse acteur Sacha Baron Cohen in de hoofdrol. De televisieserie was op zijn beurt gebaseerd op het boek L'espion qui venait d'IsraŽl (in het Nederlands: De spion die uit IsraŽl kwam) van Uri Dan en Yeshayahu Ben Porat.

 

 

Franklin ter Horst

 

Terug naar: Inhoud